Một thuở yêu đàn

Tác giả: Phạm Lễ

    Phạm Lễ, Jan 17, 2005 

Viết chúc mừng Nhạc sĩ Phạm Mạnh Đạt và phu nhân, nhân ngày kỷ niệm 50 năm kết hôn của anh chị.

Cali Today News – Đàn là một nhạc cụ để diễn tả thay cho tiếng lòng của con người qua những cung bậc của âm thanh. Từ những cung bậc âm thanh tiếng đàn qua tay người nghệ sĩ tạo nên nhiều âm giai cộng hưởng của những tần số rung khác biệt, cộng hưởng âm thanh quện vào nhau bày tỏ những xúc cảm của người nghệ sĩ đã gởi hết hồn mình vào đó.

Những âm thanh ảo huyền làm rung động tâm hồn người nghe tưởng chừng như đang ngất ngây với tiếng sóng , tiếng gió, tiếng chim kêu, tiếng thì thầm của người yêu đang thanh thót thủ thỉ bên tai mình.

Những tiết tấu của âm thanh tiếng đàn đem ta về những kỷ niệm buồn vui của những ngày tháng đã qua, làm cho ta thổn thức hòa nhịp để nói lên tiếng lòng.
Hơn năm mươi năm trước, một Williams Chấn của đất ngàn năm văn vật gọi là Hà Nội đã mang cây đàn Hạ Uy Cầm tạo cho giới thanh niên lúc bấy giờ một sinh khí mới trong sinh hoạt qua các nhạc cụ. Thuở đó, thanh niên Hà Thành chỉ mới biết đến Phong cầm, Vĩ cầm, Dương cầm và Tây ban cầm và những phối khi qua sáo ngang và khẩu cầm mà thôi.

Chính vì thế khi nhạc sĩ Williams Chấn bắt đầu cho phổ biến loại nhạc cụ mới này với ngón tay điêu luyện của ông đã tạo ra những âm thanh khác lạ với những nhạc cụ đương thời, nhiều người nghe âm hưởng của cây đàn Hạ Uy Cầm qua những lần trình diễn tại khắp nơi của đất ngàn năm văn vật lúc bấy giờ cho rằng tiếng rung luyến láy qua âm thanh giống như những người chơi đàn bầu điêu luyện (Độc huyền cầm của Việt nam). Nhưng những đa âm của cây đàn Hạ uy Cầm nghe nó thánh thót réo rắt và nhẹ nhàng hơn, phong thái hơn bởi người trình diễn.

Mãi tới cuối năm 1989, vùng Thung Lũng Hoa Vàng vào một chiều vừa tắt nắng ngày đông tôi chợt nghe bản nhạc Đàn Chim Việt qua âm thanh của nhạc cụ Hạ Uy Cầm, tâm hồn tôi như chùng xuống nhớ về Hà Nội xa xưa lắng nghe cho trọn bản nhạc. Oâi âm thanh não nuột cả cõi lòng, những se thắt chất ngất trong tâm khảm mình, tôi nghĩ chắc có nhiều người cùng nghe lúc đó chắc cũng chẳng khác gì tôi. Nhưng cuối cùng đài phát thanh Đông Thành là đài phát thanh đầu tiên của người Việt Tị Nạn Cộng Sản do anh Phạm Mạnh Đạt là người sáng lập cho biết qua lời của xướng ngôn viên người vừa trìính diễn bản nhạc Đàn Chim Việt đó chính là nhạc sĩ Phạm Mạnh Đạt.

Hơn năm mươi năm trước, khi còn là một thanh niên của Hà Thành, anh Phạm Mạnh Đạt đã say mê âm nhạc như một lối sống văn minh của cố đố Thăng Long qua âm thanh cộng hưởng của cây Hạ Uy Cầm.

Nhưng cùng với phận nưóc nổi trôi bên người bạn đời chất ngất, di cư vào miền nam sau nhiều năm tháng để rồi lại lần nữa nổi trôi trong kiếp đời lưu vong tị nạn cộng sản nơi xứ người, người nhạc sĩ Phạm Mạnh Đạt bị những âm thanh ngày cũ thôi thúc anh sau những năm tháng chồng chất của cuộc đời, âm thanh cũ đã thôi thúc anh vực dậy những gì mà anh đã cất dấu với thời gian và không gian. Vì thế anh đã không muốn mà vẫn phải làm để cho ra đời tác phẩm đầu tay nơi hải ngoại với tựa đề là “ MỘT THUỞ YÊU ĐÀN” do chính mình trình diễn và sản xuất qua tiếng đàn Hạ Uy Cầm với âm thanh do mười ngón tay phù thuỷ để gởi đến người thưởng thức như lời nhắn nhủ nếu ai đó có về “Bên Bến Sông Tương” xin cho anh gởi lời thăm hỏi người nơi cố quận, đừng để âm thanh ngày cũ trôi theo dòng đời mất hút.

Nhạc sĩ Phạm Mạnh Đạt đã đem hết tài nghệ và tâm hồn của một người nghệ sĩ tài danh một thời để níu lại mùa xuân như nhắn nhủ người tình đầu gối tay ấp suốt năm mươi năm qua và hỏi rằng “Em còn nhớ mùa xuân nào đó xa xưa hay không ?”
Những tiếng láy réo rắt qua âm thanh của tiếng đàn mà tài nghệ của anh đang gửi gấm hồn mình như lúc đang ngắm nhìn người yêu hờn khóc bên mình. Thay vì đôi tay ấy dùng để lau nước mắt người mình yêu, nhưng anh nghĩ cũng tạm đủ rồi nên anh đã đem đôi bàn tay mình đưa âm thanh trả nợ ân tình suốt năm mươi năm qua bằng những âm thanh réo rắt như mời gọi người yêu dấu của anh qua những hòa âm thật là ảo huyền. Qua một thuở yêu đàn chúng ta đã nhận thức được tâm sự nồng cháy của nhạc sĩ Phạm Mạnh Đạt không những gởi đến cho người bạn đời, cho các con, mà còn thay cho chúng ta như một món qùa luyến ái trong tình bằng hữu trên quãng đường anh và chị đã đi qua.

Nhạc sĩ Phạm Mạnh Đạt ước mong Đàn Chim Việt xa xứ sẽ có ngày trở lại với quê hương trong tình người, không sân hận, không còn độc tài đảng trị mà chúng ta đã tạm làm thân phi xứ khi đất nước không có tự do dân chủ.

Những khổ đau của đồng bào, của thân nhân chúng ta sau bao năm khói lửa, rồi tiếp theo là những đòn thù sân hận của cộng sản đương quyền. Anh đã nói với người bạn đời anh “Em nhé mình yêu nhau muôn đời” hay thay cho chúng ta nói rằng “Về gập em trong bao thương nhớ, thăm em đôi ngày rồi anh đi”.

Trước ngõ cũ hình ảnh Hoa Soan tím cả một góc thềm nhà đổ nát trong chiến tranh, mấy ai mà chẳng trạnh lòng. Những tiếng lòng thổn thức, bùi ngùi đứng trước những cảnh vật đổi thay khi ta trở về chỉ còn là những đổ nát đau thương. Biết nói gì đây để thay cho cảm xúc đang thổn thức trong tiềm thức của cõi lòng.

Nhưng, chưa hẳn ở bên thềm cũ ấy nhạc sĩ Phạm Mạnh Đạt muốn ta bước qua để rồi chìm trong lãng quên những ấn tượng đầy bồi hồi và xúc động.

Anh muốn mời chúng ta cùng anh đi vào âm hưởng tạo từ trời biển bao la. Ở đó có kỷ niệm êm đẹp đầu đời không chỉ của riêng mình anh, mà còn có cả bằng hữu nữa.

Tâm thức ấy , giờ đây chính là lúc người nghệ sĩ Phạm Mạnh Đạt dựng lại sau những năm tháng nổi trôi, tỉnh thức luyến nhớ lại nơi chốn đi qua với biển rộng sông dài trên quê hương đất nước Việt Nam cũng như kiếp sống bên này đại dương vẫn là ngàn đời mến yêu như một kỷ niệm trong đời. (PL)